Hidrogüç

09/11/2015
Hidrogüç

30 GW’lık yeni tesisler, global hidrogüç kapasitesini 2010’da 1,010 GW’a getirmiştir. Küresel elektrik üretiminin %16’sı hidroelektrik santralleri tarafından gerçekleştirilmiştir.16 GW  ilave kapasite ekleyerek  toplam 213GW kapasiteye ulaşarak dünyadaki en büyük hidrogüç kapasitesi ve üretiminine sahip olan Çin dünyada lider olmakta olup bu kapasitenin önümüzdeki beş yılda ilave 140 GW ile büyümesi beklenmektedir.

Brezilya, Kanada, Rusya ve ABD Çin’den sonra en çok hidrogüç kapasitesine sahip olan ülkelerdir. Hidrogüç Brezilya ve Kanada için son derecede önemlidir ki elektriklerinin sırasıyla %80’ i ve %61’i hidrogüçden üretilmektedir.Kuzey Amerika ve Avrupa’da mevcut tesislerin modernizasyonu ve pompajlı hidrolik inşaa edilmesi de faaliyet sahasında önem oluşturmakta iken yükselen piyasalar yeni kapasitelerin inşaa edilmesine odaklanmaktadır. Pompajlı hidrolik, suyu daha alçakdan daha yüksek rezervuara pompalayarak enerjinin daha sonra kullanılmak üzere özellikle  ihtiyacın zayıf olduğu zamanlarında depolanmasını sağlar.

Pompajlı hidrolik kapasitesi 2010 sonu itibariyle 136 GW’a ulaşmıştır. Avrupa’nın küçük hidro endüstrisi mevzuat belirsizliğine ulusal düzeydeki Yenilenebilir Enerji Yönergesi ve Su Çerçeve Direktifi’nin çatışan uygulama taleplerinden ötürü meydan okumaktadır.

Çin, en geniş hidrogüç endüstrisine ev sahipliği yaparken Hindistan  küçük ölçekli hidrogüç ekipmanı konusunda 20 faal yerel üreticiye sahiptir. Çinli ekipman üreticilerinden Harbin Electric Machinery ve Zhejiang Machinery & Equipment firmaları küresel ehemmiyete sahiptirler. Alstom, Andritz, IMPSA ve Voith gibi küresel oyuncular global pazarın yaklaşık %40-50 sini kontrol etmektedirler. American Hydro, Bharat Heavy Electrical, CK Blansko Holding gibi bölgesel oyuncular,Energomashexport, Hitachi ve Toshiba’da kalan hesabın %50-60’nı almaktadırlar.

Türkiye’deki Hidrogüç

Hidroelektrik güç santralleri Türkiye’deki yenilenebilir enerji yatırımlarının önde gelen alıcısı konumundadırlar. Ocak 2012 itibariyle 832 lisans EPDK tarafından toplam 29,570 MW kapasiteyle yetkilendirilmiştir. Bu kapasitenin 15,275 MW’ı faaliyette iken 14,295 MW ‘ı yapım aşamasındadır.

Kurulu hidrogüç’ün 11,629 MW’ı Türk Elektrik Üretim Şirketi (EUAS) ‘ne aittir. Bu güç santrallerinden bazıları; Karakaya (1,800 MW), Atatürk (2,405 MW) ve Keban (1,330 MW) dahil olmak üzere devletin özelleştirme portföyünün dışında kalacaklardır. Büyük özel holding şirketleri de bu sektörde faaliyettedir. Doğuş Holding, Akenerji ve Aksa tüm hidroelektrik yatırımlarına sahiptir.

Yapım aşamasındaki en büyük hidrogüç projesi şu an Boyabat Hidro Elektrik Tesisi’dir.  Proje, Türkiye’deki büyük yatırımcıların konsorsiyumundan meydana gelmektedir: Doğuş ve Doğan Holding ile beraber yatırım ortaklığı. 528 KW kapasiteli proje 750 milyon $’lık kredi tutarıyla finance edilmektedir.

Diğer büyük proje de Dicle Nehri üzerine inşaa edilen Çetin Projesi’dir.Proje, Norveçli enerji firması Statkraft’ın Türkiye’deki üçüncü yatırımıdır.

517 MW kapasiteli Çetin Projesi’nin 2015 yılında faaliyete başlaması beklenmektedir. Bu proje, Statkraft’ın toplam kurduğu kapasiteyi 639 MW’a getirecektir.

Akenerji, Türkiye’nin ilk otoprodüktör firma grubudur ve hidroelektrik sektörünün ana oyuncularından birisidir. Yakın geçmişte, portföyünde  163 MW lık hidrogüç tesisini bulunduran İçkale Enerji firmasını satın almıştır. Şirket şu an toplam kapasitesi 298 MW olan lisanslı 8 hidrogüç tesisini elinde tutuyor . 217 MW halen daha yapım aşamasında olmakla birlikte bu kapasitenin 81 MW’ı şu an faaliyettedir. TSKB şirketin portföyünü finanse etmek için 84 milyon EUR sağlamıştır.

Hidrogüç tesis ekipmanı olarak, hükümet üretim için bir girişimde bulundu. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na bağlı Türk Elektromekanik Sanayi Firması tüm türbinleri, jeneratörleri ve  hidrogüç santralleri için gerekli elektro mekanik system teçhizatlarını üretmektedir. Firma, güneş ve rüzgar enerji tesisi ekipmanları için de araştırma ve geliştirme çalışmaları yapmaktadır.